IPTA di Sabah: UMS dan Politeknik

Sabah mempunyai satu Universiti Awam (UA) iaitu Universiti Malaysia Sabah (UMS) yang ditubuhkan pada 24 November 1994 sebagai universiti awam kesembilan Malaysia. UMS terletak di tapak seluas 999 ekar di Teluk Sepanggar, Kota Kinabalu, dengan dua kampus cabang: Kampus Antarabangsa Labuan (UMSKAL) dan Kampus Sandakan. Selain UMS, Sabah mempunyai Politeknik Kota Kinabalu (PKK), Politeknik Sandakan (PSS), dan beberapa Kolej Komuniti.

Pelajar yang nak melanjutkan pengajian di Sabah melalui UPU boleh mohon UMS untuk ijazah sarjana muda, diploma, atau asasi, atau memilih politeknik untuk diploma teknikal. Pelajar anak Sabah layak biasiswa BKNS, Yayasan Sabah, dan skim lain melalui portal PTPS untuk menampung kos pengajian.

Universiti Malaysia Sabah (UMS) Sepanggar

UMS kampus utama di Sepanggar ialah pusat akademik utama dengan 749 program pengajian tersenarai dalam sistem UPU. Kampus ini meliputi pantai Sepanggar dengan akses langsung kepada penyelidikan marin.

Kekuatan UMS:

• Fakulti Sains dan Sumber Asli: ekologi tropika Borneo, biodiversiti, kimia industri, fizik
• Fakulti Perubatan dan Sains Kesihatan: program Doktor Perubatan (MBBS) dengan hospital UMS
• Fakulti Sains Makanan dan Pemakanan: sains makanan, pemakanan, dan dietetik
• Fakulti Pertanian Lestari (Kampus Sandakan): akuakultur, pengurusan pertanian, sains tanah
• Fakulti Sains Sosial dan Kemanusiaan: antropologi dan sosiologi, psikologi, sejarah, sains politik
• Fakulti Komputeran dan Informatik: sains komputer, kejuruteraan perisian, multimedia
• Fakulti Psikologi dan Pendidikan: psikologi industri, kaunseling, pendidikan awal kanak-kanak

Diploma UMS (untuk Lepasan SPM)

• DIPLOMA KEJURUTERAAN KIMIA (MINYAK DAN GAS) (UH4520001)
• DIPLOMA KEJURUTERAAN KIMIA (MINYAK DAN GAS) (UH4520001)

Program Asasi UMS (untuk Lepasan SPM)

• ASASI AGRISAINS (UH0010003)
• ASASI SAINS (UH0010001)
• ASASI SAINS SOSIAL (UH0010004)
• ASASI TEKNOLOGI MAKLUMAT (UH0010002)
• ASASI AGRISAINS (UH0010003)
• ASASI SAINS (UH0010001)
• ASASI TEKNOLOGI MAKLUMAT (UH0010002)

Untuk senarai penuh program UMS, layari profil UMS atau gunakan Cari Program untuk tapis mengikut bidang dan merit.

Kampus Antarabangsa Labuan (UMSKAL)

Kampus Antarabangsa Labuan (UMSKAL) ialah kampus cabang UMS di Wilayah Persekutuan Labuan, ditubuhkan untuk menumpukan kepada bidang ekonomi, kewangan, dan pengurusan antarabangsa. Fakulti utama di UMSKAL ialah Fakulti Kewangan Antarabangsa Labuan, yang menawarkan program seperti Sarjana Muda Kewangan Antarabangsa, Sarjana Muda Pentadbiran Perniagaan Antarabangsa, dan Sarjana Muda Perakaunan.

UMSKAL memberi kelebihan kepada pelajar yang nak pengalaman kampus berasingan, lokasi pulau, dan tumpuan kepada perniagaan global. Permohonan dibuat melalui UPU dengan memilih kod program UMSKAL khusus dalam senarai pilihan.

Kampus Sandakan (Fakulti Pertanian Lestari)

Kampus Sandakan UMS terletak di pantai timur Sabah dan menjadi rumah kepada Fakulti Pertanian Lestari. Program di kampus ini termasuk Sarjana Muda Sains Pertanian (Akuakultur), Sarjana Muda Sains Pertanian (Pengurusan Pertanian), dan Sarjana Muda Pertanian Lestari. Pelajar yang berminat dengan akuakultur, sumber laut, atau pertanian Borneo sesuai memilih kampus ini.

Politeknik di Sabah

Politeknik Kota Kinabalu (PKK)

Politeknik Kota Kinabalu (PKK) di Menggatal, Kota Kinabalu, ditubuhkan pada 2003. PKK menawarkan program Diploma di lima jabatan: Kejuruteraan Awam, Kejuruteraan Mekanikal, Kejuruteraan Elektrik, Akauntansi, dan Pengurusan Perniagaan. Tempoh Diploma PKK ialah 3 tahun (6 semester) dengan latihan industri pada semester akhir.

Permohonan PKK dibuat melalui UPU di bawah kategori Politeknik. Lepasan SPM dengan minimum 3 kredit termasuk Bahasa Melayu layak mohon.

Politeknik Sandakan (PSS)

Politeknik Sandakan (PSS) di Sandakan, ditubuhkan pada 2014. PSS menumpukan kepada program teknikal yang sejajar dengan industri tempatan: Diploma Akuakultur, Diploma Kejuruteraan Industri Kayu, Diploma Pelancongan, dan Diploma Logistik. PSS menjadi pilihan utama pelajar Sabah pantai timur yang lebih mudah dicapai berbanding PKK di Kota Kinabalu.

Kolej Komuniti di Sabah

Sabah mempunyai beberapa Kolej Komuniti yang menawarkan Sijil Kemahiran. Antara yang terkenal: Kolej Komuniti Kota Kinabalu, Kolej Komuniti Tawau, Kolej Komuniti Lahad Datu, Kolej Komuniti Kudat, dan Kolej Komuniti Kuala Penyu. Kolej Komuniti sesuai untuk pelajar yang nak kemahiran pendek atau ingin masuk pasaran kerja dengan kelayakan sijil.

Biasiswa untuk Pelajar Sabah

Pelajar anak Sabah yang melanjutkan pengajian di UMS atau IPTA lain layak biasiswa kerajaan negeri melalui Portal Tajaan Pendidikan Sabah (PTPS):

• BKNS (Biasiswa Kerajaan Negeri Sabah): 3 tingkatan iaitu Anugerah TYT, Biasiswa Cemerlang, Biasiswa Perdana
• Yayasan Sabah: biasiswa, dermasiswa, geran, pinjaman dari sijil hingga PhD
• Dermasiswa MUIS: untuk pelajar Muslim Sabah
• BUDI, BAIK, Subfly: bantuan satu kali untuk yuran pendaftaran, komputer, dan tambang penerbangan
• Bantuan Awal Pendidikan Baitulmal Sabah: untuk pelajar B40

Selain itu, biasiswa nasional seperti JPA, MARA, dan PTPTN turut terbuka untuk pelajar Sabah.

Cara Mohon IPTA Sabah Melalui UPU

1. Beli No. Unik ID di mana-mana cawangan BSN
2. Layari upu.mohe.gov.my dan daftar akaun
3. Pilih kategori calon yang sesuai: Kategori A (lepasan SPM untuk diploma/asasi), Kategori E (lepasan STPM/Matrikulasi untuk ijazah)
4. Pilih UMS, UMSKAL, Politeknik Kota Kinabalu, atau Politeknik Sandakan dalam senarai pilihan program
5. Gunakan Kalkulator Merit UPU untuk anggar peluang anda
6. Mohon biasiswa BKNS dan Yayasan Sabah serentak melalui PTPS
7. Hantar permohonan sebelum tarikh tutup UPU 2026
8. Semak keputusan UPU pada Julai 2026

IPTA Borneo: Sabah vs Sarawak

Bersama UMS, IPTA di Sarawak (UNIMAS) membentuk hab pendidikan tinggi Borneo Malaysia. UMS lebih kuat dalam sains kelautan, perubatan, dan pertanian lestari; UNIMAS lebih kuat dalam sains kognitif, bioteknologi sumber, dan bahasa etnik Borneo. Pelajar yang berminat pengajian di Borneo boleh pertimbang kedua-dua pilihan mengikut bidang.