Apa itu Sarjana Muda Hubungan Antarabangsa?

Sarjana Muda Hubungan Antarabangsa (HA) atau International Relations (IR) ialah program 3-4 tahun yang mengkaji hubungan antara negara, organisasi antarabangsa (PBB, ASEAN, OIC), diplomasi, kerjasama serantau, dan dasar luar negara. Pelajar belajar Sejarah Diplomasi, Teori Hubungan Antarabangsa (Realism, Liberalism, Constructivism), Undang-Undang Antarabangsa, Ekonomi Politik Global, dan Konflik dan Keamanan.

IPTA mana tawarkan Hubungan Antarabangsa di Malaysia?

Lima IPTA utama menawarkan Sarjana Muda Hubungan Antarabangsa melalui UPU: UM (paling prestij, alumni ramai diplomat senior), UKM (kuat dalam ASEAN Studies), UIAM (fokus negara Islam/OIC), UMS (Asia Tenggara dan Borneo), UNISZA (program baru, akses lebih mudah). UPSI dan UPNM juga ada program berkaitan Strategic Studies.

Apa beza HA UM, UKM, UIAM, UMS, dan UNISZA?

UM HA paling PRESTIJ dengan alumni diplomat senior Wisma Putra dan rangkaian global. UKM HA kuat dalam ASEAN Studies dan Asia Tenggara. UIAM HA unik dengan fokus negara Islam (OIC, Liga Arab, Iran-Saudi). UMS HA fokus kepada Borneo, Asia Pasifik, dan kerjasama serantau. UNISZA HA ialah pilihan akses paling mudah dengan kampus Terengganu. UM sesuai untuk laluan diplomat; UIAM untuk laluan Wisma Putra-OIC; UMS untuk pelajar Borneo.

Berapa merit HA IPTA?

Merit terkini: UM HA ~95-97%, UKM HA ~90-93%, UIAM HA ~88-92%, UMS HA ~85-90%, UNISZA HA ~80-85%. UM paling kompetitif sebab prestij dan alumni diplomat. Calon perlu STPM CGPA 3.5+ untuk UM/UKM, 3.0+ untuk UMS/UIAM/UNISZA. SPM 8A+ termasuk A dalam Bahasa Inggeris (sangat penting untuk diplomat) dan Sejarah.

Apa kerjaya selepas Sarjana Muda Hubungan Antarabangsa?

Kerjaya utama: Pegawai Tadbir Diplomatik (PTD) Wisma Putra (M41, RM 3,800-5,500 + elaun luar negara), Pegawai Tadbir (PTD) M41 di Kementerian Luar/MITI/EPU (RM 3,800-5,500), Diplomat di mana-mana 100+ kedutaan Malaysia di luar negara (selepas pengalaman 5+ tahun), Pegawai PBB/ASEAN/OIC (untuk graduan cemerlang dengan MA), Senior Analyst di think tank (ISIS, IDEAS, Bait Al-Amanah, RM 4,000-5,500), Konsultan Geopolitik korporat (RM 5,000-8,000), Wartawan diplomatik (Bernama, The Star Foreign Desk, RM 3,500-5,500), atau Risk Analyst korporat untuk syarikat MNC (RM 4,500-6,500). Selepas pengalaman 10+ tahun: Duta Besar (RM 25,000-50,000+), Setiausaha Tetap (RM 30,000-60,000+).

Boleh jadi diplomat tanpa Sarjana Muda HA?

Ya. Pegawai Tadbir Diplomatik (PTD) Wisma Putra menerima graduan dari pelbagai bidang: Hubungan Antarabangsa, Pengajian Strategi, Pengajian Islam, Bahasa & Linguistik (Arab, Mandarin, Sepanyol), Sains Sosial, Undang-Undang, Ekonomi, malah Kejuruteraan dan Sains Komputer. HA memang yang paling 'fit', tetapi PTD lebih fokus kepada calon dengan SPM cemerlang, ijazah CGPA 3.5+, MUET Band 5+, dan lulus peperiksaan PTD + temuduga + assessment center.

Kursus Hubungan Antarabangsa Malaysia 2026: UM, UKM, UIAM, UMS, UNISZA

Sarjana Muda Hubungan Antarabangsa (HA) ialah program yang mengkaji hubungan antara negara, diplomasi, dan organisasi antarabangsa. Lima IPTA Malaysia menawarkan program ini melalui UPU dengan kekuatan berbeza: UM (prestij), UKM (ASEAN), UIAM (negara Islam), UMS (Borneo), UNISZA (akses).

Senarai Program HA IPTA

IPTA	Program	Kod	Tempoh	Merit	Fokus utama
UM	Sarjana Muda Pengajian Antarabangsa & Strategik	UM6313001	3 tahun	~95-97%	Diplomasi global, alumni diplomat
UKM	Sarjana Muda Sastera Pengajian Antarabangsa & Strategik	UK6313001	3 tahun	~90-93%	ASEAN, Asia Tenggara
UIAM	Bachelor of Political Science with Honours (IR)	UY6321XXX	4 tahun	~88-92%	OIC, negara Islam
UMS	Sarjana Muda Sains Sosial Hubungan Antarabangsa	UD6321001	3 tahun	~85-90%	Borneo, Asia Pasifik
UNISZA	Sarjana Muda Hubungan Antarabangsa	UC6321001	3 tahun	~80-85%	Akses, kampus Terengganu

Beza Lima Pilihan HA IPTA

UM HA — PALING PRESTIJ

Akses: Pelbagai kaum
Kampus: UM Kuala Lumpur (Lembah Pantai)
Reputasi: alumni ramai Duta Besar dan Setiausaha Tetap Wisma Putra
Tradisi: Universiti tertua Malaysia (1962), fakulti Sastera & Sains Sosial pengasas Pengajian Antarabangsa
Laluan kerjaya utama: PTD Wisma Putra → Diplomat → Duta Besar
Kelebihan: prestij tertinggi, rangkaian alumni global, kampus dekat embassy KL

UKM HA — KUAT ASEAN

Akses: Pelbagai kaum
Kampus: UKM Bangi Selangor
Reputasi: Top untuk ASEAN Studies dan Asia Tenggara
Tradisi: kerjasama dengan ISIS Malaysia, Institute of Southeast Asian Studies (ISEAS) Singapore
Laluan kerjaya utama: PTD Wisma Putra, ASEAN Secretariat, think tank
Kelebihan: fokus serantau, kerjasama dengan industri policy
Kelemahan: kampus Bangi jauh dari embassy KL

UIAM HA — FOKUS OIC

Akses: Muslim sahaja (umumnya)
Kampus: UIAM Gombak Selangor
Reputasi: Top untuk pengajian negara Islam (OIC, Liga Arab, ECO)
Tradisi: kerjasama dengan ISESCO, IRTI Saudi Arabia
Laluan kerjaya utama: Diplomat untuk Saudi/Iran/Mesir/Indonesia, NGO Islamic
Kelebihan: laluan ke OIC + negara Islam, Bahasa Arab kuat
Kelemahan: terhad kepada negara/topik Islamic

UMS HA — UNTUK BORNEO

Akses: Pelbagai kaum
Kampus: UMS Kota Kinabalu Sabah
Reputasi: fokus Borneo dan Asia Pasifik
Tradisi: kerjasama dengan Brunei, Indonesia, Filipina
Laluan kerjaya utama: PTD, NGO Borneo, MNC Asia Pasifik
Kelebihan: kos hidup rendah, focus regional Borneo
Kelemahan: jauh dari Semenanjung untuk kerjaya KL

UNISZA HA — AKSES PALING MUDAH

Akses: Pelbagai kaum
Kampus: UNISZA Gong Badak Terengganu
Reputasi: program baru tetapi berkembang
Tradisi: kerjasama dengan kerajaan negeri Terengganu
Laluan kerjaya utama: PTD, NGO, korporat
Kelebihan: merit rendah, kos hidup rendah
Kelemahan: tradisi tidak sama dengan UM/UKM/UIAM

Subjek Pengajian Tipikal (3-4 Tahun)

Tahun 1: Asas

Pengantar Hubungan Antarabangsa
Sejarah Diplomasi
Teori HA (Realism, Liberalism, Constructivism, Marxism)
Sistem Politik Antarabangsa
Bahasa Inggeris untuk HA
Bahasa Asing Pilihan (Mandarin, Arab, Sepanyol, Jepun)

Tahun 2: Pengkhususan

Ekonomi Politik Antarabangsa (IPE)
Undang-Undang Antarabangsa (UN Charter, Geneva Conventions)
Pertubuhan Antarabangsa (PBB, ASEAN, OIC, WTO)
Dasar Luar Negara Malaysia
Konflik dan Keamanan (peacekeeping)
Hubungan Asia Tenggara

Tahun 3-4: Aplikasi

Dasar Luar Asia Pasifik
Diplomasi Tradisional vs Diplomasi Digital
Geopolitik Asia Tengah/Eropah/Timur Tengah
Pengurusan Krisis Antarabangsa
Wacana Penyelidikan HA
Latihan Industri (Wisma Putra, ASEAN Secretariat, MITI)
Projek Akhir (kajian HA asli)

Syarat Kemasukan

Syarat	UM	UKM	UIAM	UMS	UNISZA
STPM CGPA	3.5+	3.5+	3.0+	3.0+	2.75+
SPM minimum	8A+	8A+	7A+	5 kepujian	5 kepujian
Subjek wajib A	BI, Sejarah	BI, Sejarah	BI, Pendidikan Islam	BI	BI
MUET	Band 4 (Band 5)	Band 4	Band 4	Band 3	Band 3
Temuduga	Wajib	Wajib	Wajib	Wajib	Wajib

Kerjaya Selepas Tamat

Sektor Awam (Wisma Putra dan Kementerian)

Jawatan	Skim	Gaji + Elaun
Pegawai Tadbir Diplomatik (PTD) Wisma Putra	M41	RM 3,800-5,500 (KL); RM 8,000-15,000+ (luar negara dengan elaun)
Pegawai Tadbir (PTD) MITI/EPU	M41	RM 3,800-5,500
Pegawai Penerangan KKDN	S41	RM 3,800-5,000
Pegawai Hal Ehwal Antarabangsa GLC	E41	RM 4,000-5,500

Diplomat di Luar Negara (Selepas 5+ Tahun PTD)

Tahap	Jawatan Tipikal	Gaji + Elaun
Atasche/Third Secretary	Junior diplomat	RM 8,000-12,000 + elaun perumahan
Second Secretary	Mid-level	RM 10,000-16,000 + elaun
First Secretary	Senior	RM 13,000-20,000 + elaun
Counsellor	Senior	RM 18,000-28,000 + elaun
Deputy Chief of Mission	Sangat senior	RM 25,000-40,000 + elaun
Duta Besar / High Commissioner	Top	RM 30,000-60,000+ + elaun

Organisasi Antarabangsa

Pertubuhan	Jawatan	Gaji
ASEAN Secretariat (Jakarta)	Programme Officer	USD 4,000-7,000
PBB Malaysia	Programme Analyst	USD 5,000-8,500
UNDP, UNICEF	Programme Officer	USD 5,000-8,000
OIC Secretariat	Programme Officer	USD 4,500-7,500
WTO Geneva	Programme Officer (sangat kompetitif)	CHF 8,000-15,000

Think Tank dan Penyelidikan

Institusi	Jawatan	Gaji
ISIS Malaysia	Senior Analyst	RM 4,000-5,500
IDEAS Malaysia	Research Fellow	RM 4,000-5,500
Bait Al-Amanah	Research Officer	RM 4,000-5,500
KRI (Khazanah Research)	Research Associate	RM 4,500-6,500
MIER	Research Economist	RM 4,500-6,500

Sektor Swasta

Sektor	Jawatan	Gaji
Konsultan Geopolitik (Control Risks)	Senior Analyst	RM 5,000-8,000
Risk Analyst MNC (Shell, ExxonMobil)	Country Risk	RM 5,000-7,500
Bernama, The Star Foreign Desk	Wartawan Diplomatik	RM 3,500-5,500
Embassy Local Staff (US, UK, Australia, Japan)	Political Officer	RM 5,000-9,000

Selepas MA + 10+ Tahun

Duta Besar Malaysia: RM 30,000-60,000+
Setiausaha Tetap Kementerian Luar: RM 35,000-65,000+
Director PBB/ASEAN: USD 12,000-20,000+
Pensyarah Universiti: RM 6,000-12,000 (DS41-DS54)

Sambung Pascasiswazah

MA International Relations UM, UKM, UIAM, UMS
MA Strategic Studies UM, UKM, UPNM
MA Diplomacy UM (unik)
MA ASEAN Studies UKM (Top di rantau)
MA International Law UM, UIAM
PhD IR UM, UKM, UIAM
Antarabangsa: LSE, Cambridge, SOAS London (UK Top untuk IR), Tufts (USA)

Cara Mohon Sarjana Muda HA IPTA

Beli No. Unik ID RM10.60 di BSN
Daftar di upu.mohe.gov.my
Pilih kategori yang sesuai
Letakkan HA IPTA pilihan dalam senarai:
- UM6313001 UM HA (jika nak laluan prestij + diplomat)
- UK6313001 UKM HA (jika nak ASEAN Studies)
- UIAM HA (jika Muslim + OIC laluan)
- UD6321001 UMS HA (jika Borneo)
- UC6321001 UNISZA HA (akses paling mudah)
Pastikan MUET Band 4 (Band 5 untuk diplomat)
Hadiri temuduga + essay Bahasa Inggeris
Tekan Sah & Hantar sebelum tarikh tutup UPU

Lihat profil UM, profil UKM, profil UIAM, atau profil UMS untuk program sains sosial lain. Gunakan Kalkulator Merit UPU untuk anggar peluang.